Batı Trakya’daki Müslümanlara Yunanlılar Tarafından Yapılan Zulüm..
Batı Trakya’daki Müslümanlara Yunanlılar Tarafından Yapılan Zulüm ve Baskının Gün Geçtikçe Artmakta Olduğu
[Batı Trakya'da Yunanlıların birçok Müslüman ahaliyi komiteci diyerek tutukladıkları, silah arama bahanesiyle köyleri bastıkları, ahaliden bir çoğunu işkenceyle katledip yaraladıkları, ayrıca bütün Müslüman cemaatlere zorla mitingler yaptırarak, Yunan idaresinden hoşnut oldukları ve Batı Trakya'nın Türklere bırakılmasının istenmediğine dâir Londra Konferansı'na ve Atina'ya telgraf gönderttikleri; Müslümanların çok oldukları yerlerde baskılarını arttırarak göç etmelelerini sağlamaya çalıştıkları, bu nedenle Rumların, çoğunluğu ele geçirmeleri için yaptıkları faaliyetin önlenmesi yolunda konferans nezdinde teşebbüsde bulunmak üzere durumun Murahhas Heyeti Riyaseti'ne bildirilmesi gerektiği.]
1 Mart 1921
Bâb-ı Âlî
Dâhiliye Nezâreti
Emniyyet-i Umûmiyye Müdîriyeti
Umûmî: 173
Emniyyet-i Umûmiyye Müdiriyeti Cânib-i Âlîsine
Atûfetlü efendim hazretleri,
Edirne’de komiteci olduklarından bahsile Yunanîler iki günden beri Müslimân eşrâf ve mu’teberânını ve göze çarpan güçlü kuvvetlileri tevkîf etmekde olduğundan tevkîfhâneler istî’âb edemediğinden bir çoğunu da Saraçhane Köprüsü başındaki istihkâm kışlasıyla yanık kışlaya tevkîf etmekde oldukları mevsûkan istihbâr kılınmağla ma’rûzdur. Ol bâbda emr ü irâde hazret-i men-lehü’l-emrindir.
Fî 24 Şubat sene[1]337 Sinekli’de Emniyyet-i Hudûd Müfettişi
Mehmed Nazmi
Bâb-ı Âlî
Dâhiliye Nezâreti
Emniyyet-i Umûmiyye Müdîriyeti
Emniyyet-i Umûmiyye Müdîriyyet-i Âlîsine
Atûfetlü efendim hazretleri,
Yunanîler İslamlarla Bulgarların komite teşekkül etdiklerine dâ’ir gûyâ Bulgaristan’da elde etdikleri vesâ’ikde esâmî cedveli olduğundan bahsile evvelce arzedildiği vechile tevkîfâtlarına devâm etmekde oldukları hattâ birkaç günden beri Edirne’de vesîkasız Müslimânları geceleyin hârice bırakmamakda ve Lülebergos, Kırkkilise, Vize, Saray ve Çerkesköy cihetlerinde onar-on beşer eşrâf ve ağniyâyı bir semt-i mechûle götürdüğü gibi Saray müftî-i sâbıkı yetmiş yaşlarında bulunan zâtla altı eşrâfını da bunlar miyânında gönderdiği ve buralarda da köylüleri vesîkasız diğer köye göndermemekde olduğu ve Çerkesköyü’nde Yunanîler tarafından fenâ hâlde darbedilenlerden beş-on kişi hânesinde ölüm derecelerinde hasta yatmakda oldukları ve Sırblar da Kosova’nın kazâ ve köylerinde Müslimânlara işkence yaparak katletmekde bulundukları istihbâr kılınmağla arzolunur. Efendim. Ol bâbda emr ü fermân hazret-i men-lehü’l-emrindir.
Fî 26 Şubat sene [1]337 Sinekli Hudûd Emniyet Müfettişi
Mehmed Nazmi
Bâb-ı Âlî
Dâhiliye Nezâreti
Emniyyet-i Umûmiyye Müdîriyeti
Umûmî: 176
Emniyyet-i Umûmiyye Müdîriyeti Cânib-i Âlîsine
Atûfetlü efendim hazretleri,
Yunanîlerin Şarkî Trakya’daki tevkîfât ve tazyîkâtı mukaddemâ arz u iş’âr olunduğu vechile tahammül-sûz ve cân-hırâş bir şekil aldığı ve tevkîf edilenlere dürlü dürlü işkenceler yapılarak bî-tâb bir hâle ifrâğ edilmekde oldukları ve son iki gün zarfında yalnız Çerkesköyü’nde yüz kadar tevkîfât yapılarak Edirne’ye sevkedildikleri haber alınmağla ma’rûzdur. Ol bâbda emr ü fermân hazret-i men-lehü’l-emrindir.
Fî 26 Şubat sene [1]337 Sinekli’de Hudûd Emniyet Müfettişi
nâmına
Abdülhamid
Bâb-ı Âlî
Dâhiliye Nezâreti
Emniyyet-i Umûmiyye Müdîriyeti
Umûmî: 177
Emniyyet-i Umûmiyye Müdîriyeti Cânib-i Âlîsine
Atûfetlü efendim hazretleri,
Yunanîlerin Şarkî Trakya’da yapmakda oldukları tazyîkâta â’id edinilen mütemmim ma’lûmâta nazaran Saray kazâsı müftî-i lâhıkı ile eşrâfından Hasan Basri ve Kömür Tüccârı Sadık efendilerin tevkîf ve darbedildikleri ve Çerkesköyü’nde eşrâf-ı mu’tebereden Mustafa Çavuş’dan iki yüz lira alındıkdan sonra on beş mavzer teslîm etmesinin kendisine tenbîh ve kezâ kömür tüccârından Hüsmen Ağa da tevkîf edilerek on beş mavzer teslîm etmek şartıyla tahliye edildiği ve bütün Trakya’da sa’at yedi buçuk[dan] sonra da dışarıya çıkmak ve evlerde lamba yakılması men’ ve bütün bu mu’âmelelerin Türk kesâfet-i nüfûsiyyesi bulunan mahallerde yapılmakda olduğu istihbâr kılınmağla ma’rûzdur. Ol bâbda emr ü irâde hazret-i men-lehü’l-emrindir.
Fî 28 Şubat sene [1]337 Sinekli’de Emniyyet-i hudûd Müfettişi
nâmına
Abdülhamid
Bâb-ı Âlî
Dâhiliye Nezâreti
Emniyyet-i Umûmiyye Müdîriyeti
Umûmî: 178
Emniyyet-i Umûmiyye Müdîriyeti Cânib-i Âlîsine
Atûfetlü efendim hazretleri,
Şehr-i hâl-i Rûmî’nin yirmi yedisinde sa’at iki buçukda Edirne’de İslâm ahâlinin cebren iştirâki sûretiyle ve Trakya’nın Türkiye’ye adem-i i’âdesi gâyesiyle büyük bir miting akdedildiği istihbâr kılınmağla ma’rûzdur. Ol bâbda emr ü irâde hazret-i men-lehü’l-emrindir.
Fî 28 Şubat sene [1]337 Sinekli’de Emniyyet-i Hudûd Müfettişi
nâmına
Abdülhamid
Hulâsa-i me’âl: Trakya’da Yunanîlerin tazyîkât ve tevkîfâtına dâ’ir.
Hâriciye Nezâret-i Celîlesine
Trakya’da tazyîkâtın bütün şiddetiyle devâm etmekde bulunduğu ve tütün ve silâh taharrîsi vesîlesiyle köyler basılmakda ve harekât-ı askeriyyeye iştirâk bahânesiyle ba’zı karyeler ahâlisi de tazyîk edilmekde olduğu ve Çakıllıköy karyesi erkeklerinin birer melce’ taharrîsi içün köylerini terkeylemekde bulundukları Sinekli Hudûd Emniyet Müfettişliği’nden evvelce bildirilmiş olduğu gibi, mezkûr müfettişlikden ahîren alınan 24 ve 26 ve 28 Şubat sene [1]337 târihli raporlarda da Yunanîlerin iki günden beri komiteci oldukları vesîlesiyle Edirne’nin müslim eşrâf ve mu’teberânını ve göze çarpan güçlü ve kuvvetli efrâdını tevkîf etmekde ve tevkîfhâneler, mevkûfîni istî’âb edemediğinden bir kısmının da Saraçhane Köprüsü başındaki istihkâm kışlasıyla yanık kışlaya sevkeylemekde oldukları ve Şarkî Trakya’daki tazyîkât ve tevkîfâtın tahammül-sûz bir şekil aldığı ve mevkûfîne dürlü dürlü işkenceler yapılarak kendileri bî-tâb bir hâlde bırakıldığı gibi son iki gün zarfında yalnız Çerkesköyü’nden yüz kadar kişinin bi’t-tevkîf Edirne’ye sevkedildiği ve Lülebergos, Kırkkilise, Vize, Saray ve Çerkesköy kasabaları eşrâf ve mu’teberânından tevkîf edilen zevâtın onar ve on beşer kişilik kâf[il]elerle bir semt-i meçhûle gönderildiği ve yetmiş yaşlarında bulunan Saray müftî-i sâbıkı ile eşrâfından altı kişinin dahi bunlar miyânında olduğu ve Çerkesköyü’nde Yunanîler tarafından darbedilenlerden on-on beş kişinin hânelerinde ölüm derecesinde hasta bir hâlde yatmakda oldukları ve Şubat’ın yirmi yedinci günü sa’at iki buçukda Edirne’de ahâli-i İslâmiyyenin cebren iştirâkiyle Trakya’nın Türkiye’ye adem-i i’âdesi hakkında büyük bir miting akdedildiği ve Yunanîlerin Şarkî Trakya’daki tazyîkât ve tevkîfâtı cümlesinden olarak Saray kazâsı müftî-i lâhıkı ile eşrâfdan Hasan Basri ve Kömür Tüccârı Sadık efendilerin tevkîf ve darbedildikleri ve Çerkesköy eşrâfından Mustafa Çavuş’dan iki yüz lira alındıkdan sonra on beş mavzer teslîm etmesinin kendisine tenbîh ve kezâ kömür tüccârından Hüsmen Ağa’nın tevkîf edilerek on beş mavzer teslîm edilmek şartıyla sebîl-i tahliye edildiği ve bütün Trakya’da sa’at yedi buçukdan sonra sokağa çıkmak ve evlerde lamba yakmak men’edilmiş olduğu misillü bütün bu tazyîkât ve tevkîfâtın Türklerin nüfûsca kesîf oldukları mahallerde icrâ edilmekde bulunduğu istihbârât-ı vâkı’aya atfen der-miyân kılınmış olduğu misillü evvelki gün Trakya’nın bütün kasabalarıyla ehemmiyetli kurâsında bulunan cemâ’at-i İslâmiyye hey’etlerine Yunanîler tarafından cebren mitingler yapdırılarak ve bi’l-umûm Trakya ahâli-i İslâmiyyesinin Yunan idâresinden hoşnûd olduklarını ve tekrâr hâkimiyyet-i Osmâniyye altına girmeği kabûl etmiyeceklerini ve bu uğurda Yunanîler ile birlikde müdâfa’ada bulunacaklarını mübeyyin izhâr edilmiş olan telgrafnâmeleri süngü altında kerhen imzâ etdirilerek Londra Konferansı’yla Atina’ya çekdirdikleri mevsûken haber alınmışdır. Ma’lûm-ı ilm-i nezâret-penâhîleri olduğu ve müsta’celiyyet-i maslahat cihetiyle makâm-ı sâmî-i vekâlet-penâhîye de başkaca arz u iş’âr kılındığı üzere Londra Konferansı’nın in’ikâd etdiği bir sırada Yunanîler tarafından ahâli-i İslâmiyye hakkında îkâ’ olunan şu zulm ü ta’addiyât İzmir ve Trakya nüfûsunun beyne’l-milel bir komisyon cânibinden tahkîki içün konferansca ahîren ittihâz olunan karâr ile alâkadâr olup tevfîkât ve tazyîkât-ı vâkı’a Yunanîlerin bir tarafdan oralardaki ahâli-i İslâmiyyeyi habs ve tazyîk ederek kendilerini hicrete mecbûr etmek ve diğer tarafdan mevkûfîni bir semt-i mechûle i’zâm yâhûd katl ve imhâ eylemek sûretiyle nüfûs-ı İslâmiyyeyi bi’t-taklîl Rumlar menfa’atine tefevvuku te’mîn gâyesine ma’tûf olacağı şübhesiz bulunduğuna ve esbâb-ı mezkûreden dolayı ahâli-i mahalliyyenin İstanbul’a muhâceret mecbûriyetinde kalması bir müddetden beri avâmil-i müte’addide dolayısıyla nüfûsu mütemâdiyen tezâyüd etmekde bulunan İstanbul şehrinin ihtiyâcâtını bir kat daha tazyîk ve teşdîd edeceğine binâ’en husûsât-ı mezkûre hakkında hissiyât-ı necîbe-i insâniyyetkârâneleri müsellem bulunan düvel-i i’tilâfiyye mümessillerinin nazar-ı dikkatleri celbolunarak ahâli-i İslâmiyyenin zulm ü tazyîkden vikâye esbâbının te’mîni ile berâber lede’l-îcâb konferans nezdinde dahi teşebbüsât-ı lâzimede bulunulmak üzere keyfiyetin Hey’et-i Murahhasa Riyâset-i Celîlesi’ne telgrafla teblîğini bi’l-hâssa ricâ ederim. Ol bâbda.
Fî 1 Mart sene [1]337
BOA. DH. KMS. 60-1/60