Ayastafenos ve Berlin Antlaşmaları
Ayastafenos ve Berlin Antlaşması’ndan sonra Osmanlı Devleti dağılma sürecine girmiştir. Balkanlarda yaşayan ulusların bağımsızlıklarını kazanmaya başlamaları ve ardından Rusya ile yapılan savaş neticesinde imzalanan antlaşmalarla Osmanlı Devleti o görkemli devirlerini aramaktaydı. Rusya’nın Akdeniz’e açılması ihtimalini öne süren İngilizler Kıbrıs’ı işgal etti. Osmanlı Devleti toprak mülkiyeti kendisinde kalmak şartı ile adayı geçici olarak İngiltere’ye devretti.
Fransa, Cezayir’e yerleştikten sonra gözünü Tunus’a dikmişti. Berlin Konferansı’nda aradığı fırsatı ele geçiren Fransa, Tunus’u işgal etti. Osmanlı Devleti’nin Protestosu sonuç vermedi. Fransızların Tunus’u işgal etmeleri üzerine İngilizler de harekete geçti.
1869 yılında Süveyş Kanalının açılması Mısır’ın Jeopolitik konumunu artırmıştı. Bu durum Mısır üzerindeki İngiliz ve Fransız rekabetini hızlandırdı. Mısır Hıdivi İsmail Paşa Mısır’ı iyi idare edemiyor ekonomik problemler halkın Avrupalı tüccarların işyerlerine saldırmalarına yol açıyordu. Bu gelişmeleri bahane eden İngiltere Mısır’ı işgal etti (1882).
Yunanistan’ın bağımsızlık kazanmasından sonra Giritli Rumlar, Yunanistan’a bağlanmak istedi. Osmanlı Devleti bunu kabul etmedi. Çıkan isyan bastırıldı. Yunanistan’ın Girit’e asker çıkarması üzerine Osmanlı Devleti Yunanistan’a savaş açtı. Teselya bölgesinde yapılan savaşta, Gazi Ethem Paşa komutasındaki Osmanlı Kuvvetleri Yunanlıları bozguna uğrattı (1897). Avrupalı devletlerin araya girmesiyle bir antlaşma imzalandı. Bu antlaşma ile Girit’e muhtariyet verildi. 1908 yılında Yunanistan adayı yeniden işgal etti. Balkan Savaşlarından sonra Girit tamamıyla elimizden çıktı.
Bosna-Hersek’in idaresi Berlin Antlaşmasıyla geçici olarak Avusturya’ya verilmişti. Sultan İkinci Abdülhamid’in İkinci Meşrutiyeti ilan etmesinden sonra yaşanan karışıklıklar sonunda Avusturya bu bölgeyi resmen topraklarına kattı. Osmanlı Devleti Yeni Pazar sancağı bizde kalmak şartı ile bunu kabul etmek zorunda kaldı (1908).
Berlin Antlaşmasıyla üç bölgeye ayrılan Bulgaristan Prenslik haline gelmiş Doğu Rumeli ve Makedonya ıslahat yapılmak şartıyla Osmanlı Devleti’nde kalmıştı. 1885′de Doğu Rumeli’de isyanlar çıktı. Bulgaristan Doğu Rumeli’yi kendisine bağladığını ilan etti. II. Meşrutiyet’in ilanından sonra Bulgaristan bağımsızlığına kavuştu ve Doğu Rumeli’yi de içine alan bir Bulgaristan Krallığı kuruldu (1908).
AYASTAFENOS ANTLAŞMASI
1878′de imzalanan Ayastefanos Antlaşmasına göre;
- Osmanlı Devleti’ne bağlı bir Bulgaristan Prensliği kurulacak, Prensliğin sınırları Tuna’dan Ege’ye, Trakya’dan Arnavutluk’a uzanacaktı.
- Bosna-Hersek’e iç işlerinde bağımsızlık verilecek
- Sırbistan, Karadağ ve Romanya tam bağımsızlık kazanacak ve sınırları genişletilecek
- Kars, Ardahan, Batum ve Doğu Beyazıt Rusya’ya verilecek
- Teselya Yunanistan’a bırakılacak
- Girit ve Ermenistan’da ıslahat yapılacak
- Osmanlı Devleti Rusya’ya 30 bin ruble savaş tazminatı ödeyecekti.
BERLİN ANTLAŞMASI
Rusya’nın Osmanlı Devleti’ni Ayastefanos Antlaşmasıyla istediği gibi parçalamasını istemeyen Avrupalı Devletler bu antlaşmaya itiraz ettiler. Berlin’de toplanan konferanstan sonra yeni bir antlaşma imzalandı.
Berlin Antlaşması ile:
- Ayastefanos Antlaşmasıyla kurulan Bulgaristan, üç kısma ayrıldı.
- Bosna-Hersek Osmanlı Devleti’ne ait kabul edilecek fakat Avusturya tarafından yönetilecekti.
- Karadağ, Sırbistan ve Romanya’nın bağımsızlığı devam edecek, fakat sınırları değiştirilecek
- Kars, Ardahan, Batum, Ruslarda kalacak, fakat Doğu Beyazıt Osmanlı Devleti’ne bırakılacak
- Teselya Bölgesi Yunanistan’a ait olacak
- Rumeli’de ve Anadolu’da Ermenilerin oturduğu bölgelerde ıslahatlar yapılacak
- Osmanlı Devleti, Rusya’ya 60 milyon ruble savaş tazminatı ödeyecekti.
KAYNAK:
www.osmanli700.gen.tr
Etiketler: Ayastafenos ve Berlin Antlaşmaları