Türk Yunan

Yukarıda da belirttiğimiz gibi, Rum-Yunan iddiaları özellikle Batı Anadolu (Aydın), Trabzon, İstanbul ve Trakya (Edirne), İzmit Sancağı üzerinde yoğunlaşmakta; buralarda nüfusun çoğunluğunu oluşturduklarını savunmaktaydılar. Osmanlı kaynaklarının yalanladığı bu iddia, Fransızlar’ın Sarı Kitap’ı (1897) ve V. Cuinet (1892) tarafından da çürütülmektedir.

Sarı Kitap ve Cuinet’de İstanbul ve Edirne’nin rakamları yoktur. Bu iki vilayetin nüfuslarını karşılaştırma bakımından, 1914 Resmi İstatistiği’ne göre verirsek; toplam nüfusu 969.73 olan İstanbul’da (Çatalca dahil) 242.559 (%25) Rum vardır. Edirne’de (Batı Trakya dahil) 1.153.668 olan toplam nüfusun 310.832 (% 26.7)’si Rum’dur.

Aydın Vilayeti’nde hem V. Cuinet, hem de Sarı Kitap’ın aynı olan rakamlarına göre; toplam 1.396.477 olan nüfusun 208.283′ü (%14.9) Rum’dur. Bursa’da ise her iki kaynağın da aynı olan rakamlarına göre; toplam 1.626.869 kişinin 230.711 (%14.4)’i Rum’dur.

Trabzon için de hem Cuinet, hem de Sarı Kitap aynı rakamları vermektedir. Buna göre 1.047.700 olan toplam vilayet nüfusunun 193.000′i Rum’dur ve genel nüfusa oranları da %18.4′tür.

İzmit Sancağı’nda 222.760 olan toplam nüfusun 40.795′i Rum’dur. Genel nüfus içindeki payları ise %18′dir.

Sarı Kitap ve Cuinet’ye göre Rumlar, çoğunlukta olduklarını iddia ettikleri bu vilayet ve sancaklarda en fazla %18.4 oranı ile Trabzon’da bulunmaktadırlar.

Bu vilayetlerin dışında kalan Asya topraklarında Rumlar’ın çok düşük oranlarda oldukları görülmektedir. Hatta, her iki kaynağı göre Van’da hiç Rum olmadığı gibi, Bitlis’te sadece 210, Elazığ’da da 650 Rum vardır.

A. Synvet, 1878′de İstanbul’da basılan “Osmanlı İmparatorluğu’nda Rumlar, Etnografik ve İstatistiksel Bir Çalışma” isimli Fransızca eserinde, 1875′de Anadolu’da yaşayan Rumların sayısını 1.188.090 olarak vermektedir. Synvet’in Osmanlı kaynaklarına da uygunluk gösteren verilerine göre, aynı tarihlerde İstanbul’da 230.000 Rum vardır(1).

Justin McCarthy’ye göre 1911/12′de Anadolu’da toplam Rum nüfusu 1.254.333′tür. Toplam genel nüfus, 17.563.52 olduğuna göre Anadolu’da genellikle Rumların oranları %7.15′tir(2).

Mc Carthy’nin bu rakamı, Cuinet’in 1.002.551 olan toplam rakamı ile A. Synvet’in 1.188.090 rakamı dikkate alındığında, Rum – Yunan kaynaklarının asılsız ve tutarsızlığı daha iyi görülmektedir.

Özetle;

Osmanlı Devleti’ndeki Rum nüfusu, çeşitli zamanlarda siyasal amaçlı propagandaya alet edilmiş ve halen de edilmektedir. Özellikle Yunanistan, “Megalo İdea” bakımından bu konuyu istismar etmiştir. Yunanistan’ın Rum nüfusu konusundaki çalışmaları en üst düzeyde Patrikhane tarafından organize edilmiştir. Yunanistan günümüzde de “Pontus” konusunu canlı tutmak gayreti içindedir. Yunanistan, değişik tarihlerde -özellikle 1990 sonrası- Rusya’dan göç eden “Pontuslu Rumlar”ı topluca iskan etmiştir.

Osmanlı Devleti’nin resmi rakamları esas alındığında, ülke genelinde Rumlar, en fazla %29.67 oranı ile 1831 sayımında (bu sayımın sadece erkekleri kapsadığı, bazı bölgelerde yapılamadığı hatırlanmalıdır), en az %5.7 1 oranı ile 1844 sayımında görülmektedirler. 1831,1844, 1881/82, 1894, 1895, 1896, 1897, 1906/7 ve 1914 sayımındaki Rum nüfusun genel nüfusa oranı ise ortalama %13.23′tür. En çok ve en az oranları yansıtan 1831 ile 1844 rakamları dikkate alınmadığında ise yedi sayımın ortalamasına göre Rumların genel nüfusa oranları sadece %11.96 olmaktadır.

A. Synvet (1878), Cuinet (1892) gibi çağdaş ve J. McCarthy (19 11-12 için) gibi günümüz batılı araştırmacılarının verdiği rakamlar da Rum-Yunan iddialarını çürütmektedir.

DİPNOTLAR
1) A. Synvet, Les Grecs de l’Empire Ottomane, Etude Statistique et Etnographique, İst., 1878, s. 4-5.
2) J. McCarthy, Muslims and Mimorities, s. 110-111.

Batılı Kaynaklar

on Pazartesi, Haziran 22nd, 2009 at 00:34 and is filed under Sorunun Ortaya Çıkışı, Yunan-Rum Örgütleri. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.