Patrikhane’nin Bugünkü Faaliyetleri
Patrikhane, tarihte olduğu gibi bugün de Türkiye’nin aleyhinde pek çok çalışma yürütmektedir. Ruhban Okulu’nu yeniden açma girişimleri, “Ekümenik (Evrensel) Patriklik” iddiaları ve faaliyetleri, Patrikhane’nin günümüzdeki istek ve çalışmalarının başlıcalarını oluşturmaktadır. Patrikhane’nin günümüzdeki çalışmaları ile Yunanistan’ın Türkiye’ye yönelik yeni stratejileri arasında tam bir paralellik vardır.
2000′li yılların başında Yunanistan’ın Türkiye’ye yönelik politika ve stratejileri çok yönlü olarak ele alınmalıdır. Son 10 yıl içinde, Yunan devlet adamları ve Yunan – Rum basını, Megalo İdea’ya yeni bir yorum getirerek; Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile bir ortak savunma doktrini geliştirmişler, Rusya, Ermenistan, İran, Suriye, Arnavutluk ve Bulgaristan’la savunma ve askeri işbirliği antlaşmaları imzalamışlar, Balkanlarda Sırplar ve Rusya ile bir “Ortodoks ittifakı” oluşturmuşlar, Türkiye’deki teröre, özellikle bölücü PKK terörüne destek vermişler, bütün bunların yanında bir argüman olarak “Pontus”konusunu ve “Fener Rum Patrikhanesi”ni ön plana çıkarmışlardır(1).
Türkiye’yi “kuşatma”ya ve uluslar arası sistemden soyutlamaya yönelik bu stratejilerin önemli bir boyutu olarak gündeme taşınan Fener Rum Patrikhanesi, 1990′dan itibaren şu dört önemli hedefi gerçekleştirmek için açıkça çalışmaktadır:
1. Ekümenik unvanını alarak, 1500-2000 kişilik bir cemaatin “Azınlık Kilisesi”nin dini makamı olmaktan çıkarak, Vatikan benzeri özel ve özerk bir evrensel, siyasi-dini makam haline gelmesi,
2. 1971 yılında kapatılan Heybeliada Ruhban (Papaz) Okulu’nu açmak, buraya yabancı öğrenci de almak,
3. Ayasofya’nın tekrar kilise haline getirilerek, ibadete açılması,
4. Patrik seçiminde, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak zorunluluğunu kaldırtmak.
Yunanistan’ın sağladığı özel bir uçakla Vatikan’a giderek Katolik dünyasının ruhani lideri Papa 2. Jean Paul ile görüşen(2), Yunanistan’da askeri törenlerle karşılanan(3), ABD Başkanı Clinton tarafından Devlet Başkanlarına düzenlenen bir protokolle ağırlanan(4), adı New York’ta sokaklara verilen(5), Amerika’da, ilk kez “Başkomutan ve İlk Başkan” George Washington’a verilmiş bulunan “Amerikan Kongresi Onur Madalyası”nı alan(6) ve nihayet gittiği bütün bu sözde gezilerde de Türkiye’yi dünya kamuoyuna şikayet ederek, “Türkiye’de hak arayamadıklarını ve ikinci sınıf insan muamelesi gördüklerini” iddia eden(7) Fener Rum Patriği Bartholomeos’un Lozan’da oluşturulan hukuki statü gereği, bugün için nüfusları 1500-2000 kişi kalmış olan bir azınlık kilisesinin dini lideri gibi hareket etmediği ortadadır.
Bu bağlamda; İngiltere Kraliçesi Elizabeth’in Kocası Prens Philip’in başkanı olduğu Doğal Hayatı Koruma Vakfı’nın Patmos Adası’nda, “Bizans bayrakları” altında düzenlenen ve “Bizans ikonaları” konusunda araştırma ödülü ilan edilen “Vahiy ve Çevre Sempozyumu”(8), Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı’nın düzenlediği “Hoşgörü” toplantılarındaki görüntüler(9) ve “Karadeniz’i Kurtaralım” sloganı ile başlatılan ve Elefteros Venizelos adlı Yunan gemisiyle Karadeniz sahillerindeki şehirlerde uygulanan Pontus Devleti’ni diriltme amacına yönelik “Din, Bilim ve Çevre Sempozyumu” (20 Ekim 1997) gibi etkinlikler, Fener Rum Patriği Bartholomeos’un amaçlarına hizmet edecek şekilde kullanılmıştır.
Heybeliada Ruhban Okulu’nun ne amaçla açılmak istendiğini anlamak için, okulun geçmişte nasıl bir rol üstlendiğini bilmek gerekir. Okulun faaliyette bulunduğu 127 yıl içinde mezun ettiği ve 12′si Patriklik, 343′ü Piskoposluk makamlarına oturan 930 öğrencinin faaliyetleri incelendiğinde de okulun rolü ortaya çıkmaktadır.
Fener Rum Patrikhanesi, Türk-Yunan ilişkileri ve büyük devletlerin özellikle Balkan Politikaları ve bölgedeki nüfuz mücadeleleri çerçevesinde bir ileri karakol gibi kullanılmıştır ve kullanılmaktadır.
Milli Mücadele yıllarında adeta bir terör örgütü gibi çalışan okul, Yunanistan’ın Anadolu’yu işgali sırasında önemli bir terör merkezi olmuştur. O dönemin Patrik Vekili Doroteos Mamelis, Trabzon Metropoliti Hrisantos, Samsun Metropoliti Germanos, İzmir Metropoliti Hrisostomos, Edirne Metropoliti Palikaryos adeta terör örgütlerinin liderleri gibi çalışmışlardır. Bütün bu isimler, Heybeliada Ruhban Okulu mezunudurlar. Sonraki dönemlerde; Türkiye Cumhuriyeti aleyhinde faaliyet gösteren Patrik Athenegoras, Metropolitler Emilyanos, Meliton, Baş Piskopos Makarios da bu okuldan mezun olmuşlardır. 1971′de okulun bir Türk üniversitesine bağlanmasına karşı çıkılarak kapatılmasının gerçek sebebi, Heybeliada ruhban Okulu’nun Türkiye aleyhine faaliyetleridir.
DİPNOTLAR
1) Bu stratejiler aşağıda ayrıntılı olarak ele alınmıştır.
2) Hürriyet, 28.6.1995.
3) Akşam, 29.10.1997
4) Akşam, 21.10.1997.
5) Akşam, 27.10.1997.
6) Akşam, 23.10.1997.
7) Yunanistan’da yayınlanan To Vima Gazetesi’ne verdiği demeç; Türkeli, 11.10.1996.
Akşam, 20.10.1995.
9) Türkeli, 11.110.1997.