Türk Yunan

GENEL DEĞERLENDİRME

Yunanlılar, tarihteki Ege uygarlığının kendilerine ait olduğunu ileri sürerler. Batılılar da 20. Yüzyıla kadar bu görüşe inanmışlardır. Ancak, 20. Yüzyılın başından itibaren Ege uygarlığı üzerine yürütülen bilimsel çalışmalar ve kazılar, Yunanlıların iddiasının doğru olmadığını ortaya koymuştur. Bütün bu incelemeler, aynı zamanda Ege’deki yüksek uygarlığın uzun sanıldığı gibi, Yunanlılarla başlamayıp çok daha eski çağlara çıktığını, Yunanlıların ise, bu uygarlığın ancak mirasçısı olduklarını ortaya koymuştur(1).
(daha fazla…)

“Hellen”, Yunan mitolojisinde bir kahramanın adıdır. Hellen sıfatı, çeşitli etnik topluluklar için kullanılmıştır. Terimin Dor kavminin yayılmasından sonra yaygınlaştığı sanılmaktadır.
Yunanistan’ın coğrafi dağınıklığından dolayı başlangıçta birlikten yoksun olan Yunanlılar, ticari ve kültürel ilişkiler içine girdikleri çeşitli halklarla birlik oluşturdular. Birliğin oluşmasında, tüm Yunanlıların, bazı lehçe farklarına rağmen Yunanca konuşmaları önemli bir etken olmuştur. Yunanlılar, kendilerine ırk birliğini açığa vuran “Hellen” adını vermeden önce, başka ırktan olanları ve başka dil konuşanları “Barbares” olarak göstermişler, bu şekilde kendileriyle yabancılar arasında bir sınır çizmişlerdir(1).

Yunanlılar, Koloniler döneminde de kendi özelliklerini korumak için çeşitli önlemler almışlardır. MÖ VII. yüzyıl edebiyatında ilk kez görülen “Panhellen” sözcüğü, “Hellen” adının ilk kez bu dönemde kullanılmaya başlandığını göstermektedir(2).
(daha fazla…)

Yunanlılara genellikle “Grek” diyen Batılılar, bu adı “eski Yunanlılar”ı anlatmak için kullanırlar. “Grek Uygarlığı”, “Grek Mitolojisi”, “Greece”, “Greko-Romen”, “Grekomani (Yunan adatlerini taklit etme tutkusu)” gibi deyimler buna birer örnektir.
“Grek” deyiminin Batı dünyasına Latinlerden (Romalılardan) geçmiş olduğu sanılmaktadır. Sözlük anlamı bakımından Grek, “Hırsız, hilekar” demektir(1).

Günümüzde “Grek” deyimi daha çok kullanılmaktadır. Latince sözlüklerde “Grek” kelimesinin karşılığı mecazi anlamda “fripon, escroc(hilekar, dolandırıcı)” şeklindedir. Fransızca Larousse’da da aynı anlam yazılıdır(2). Bu anlam Yunan ruhunu yaraladığı için II. Dünya Savaşı’ndan sonra, Yunan hükümetinin başvurusu üzerine “Grek” kelimesinde düzeltme yapılmıştır. Grek kelimesinin kötü anlamı dolayısıyla Yunanlılar, “Hellen” sıfatını kendilerine daha layık görmektedirler.
(daha fazla…)

“Yunan” adı “İyon” adıyla ilgilidir. “İyon” adı bir mit kahramanından kaynaklanır. İyon, Tesalya’dan kovulup Peloponez’e yerleşen “Ksuthos”un oğludur. Pelopanez’de kendilerine “İyonyalılar” diyen bir şehrin kralı olan Aigialos’un kızı ile evlenip kral olmuştur. “İyonya”, Yunanistan’daki Dor istilası karşısında Anadolu kıyılarına göç etmek zorunda kalan ve Batı Anadolu’da on iki büyük site kuran halkın kendilerine verdikleri isimtir. Batı Anadolu’da İzmir’den Güllük (Mandalya) Körfezi’ne kadar olan kıyıda yer alan bu sitelerin oluşturduğu bölge, tarihte “İyonya” olarak anılmaya başlanmıştır. Ancak bu donemde Anadolu’nun yerli halkı da vardır.
İyonya, MÖ VI. yüzyılda Lidya Krallığı’na boyun eğdi; Lidyalılar MÖ VI. yüzyılda Pers egemenliğine geşince, İyonya da bu imparatorluğun sınırlarına katıldı.
(daha fazla…)