Manisa’ya bağlı Kasaba (Turgutlu), Ahmedli, Salihli ve Alaşehir’i işgal eden Yunanlıların silah aramak bahanesiyle girdikleri yerlerde halkı döverek işkence yaptıkları, ırz ve namusa tecavüz ettikleri, binlerce hayvanı Yunanistan’a sevkettikleri, Ankara Hükümeti lehinde propaganda yapmak suçundan tutuklayıp camsız ve soğuk kışlalarda hapsettikleri, “geçmişte Osmanlı Hükûmeti’ne şimdi ise Kuva-yı Milliye ve Mustafa Kemal Paşa’nın zalimane idarelerine artık tahammül edemeyip Yunan Hükûmeti’ni istediklerine dair” bir evrakı ahalinin ileri gelenleri, müftü, belediye reisleri ve muhtarlara imzalatmak istedikleri, bu belgeyi bazı şahısların imzalamak zorunda kaldıkları; gerekli yerlere müracaat edilmesi istirhamı.

13 Şubat 1921
Târîh: 13 Şubat [1]337/921

Dâhiliye Nezâret-i Celîlesine

Biz kasaba ve civâr ahâlîsi esnâ-yı işgâlde ve gerekse işgâlden sonra envâ’-ı işkence ve tahkîrâta ma’rûz kaldık. Geçen sene silâh taharrîsinde eşrâf-ı beldeden asâkir-i Yunaniyye tarafından bî-tâb ve bî-hoş kalıncaya değin döğülmedik ve şedîden darbedilmedik bir ferd kalmadı. Rûhânî re’îsimizin bu tecâvüzât-ı barbarâneden masûn kalması îcâb ederken ibtidâ müftî efendiden ibtidâr oldu. Hâl şu ki, Hükûmet-i Yunâniyye’nin tevdî’-i silâh i’lânının neşri üzerine umûm belde mevcûd eslihasını götürüp teslîm etmişdi. Bundan mâ’adâ bir çok haksız asr-ı hâzır-ı medeniyyete gayr-ı şâyân şiddetler mahallât aralarında, ez-cümle kurâda ırz, nâmûsa pek çok tecâvüzât vukû’ bulmuşdu. Bu hâl-i mahûf el’ân devâm etmekde bulunuyor. Zavallı ahâlî kendisini emniyet altında hissedemiyor. Bundan on beş gün akdem kasabanın eşrâfından kırk kişi kışlanın pencerelerinde cam olmayup şedâ’id-i havâ’iyyeye tamâmen ma’rûz odalarına hayvanât-ı vahşiyye gibi habsedildi. Yataksız ve tesettür edilecek bir nesneden mahrûm olarak beş altı gün taht-ı tevkîfde bırakıldı. Â’ileleri nezdinden yatak, yorgan gibi eşyâ getirildiyse de hiç birinin istirhâmına atf-ı ehemmiyyet edilmeyerek müsâ’ade edilmedi. Bunlardan bir çokları tahammül edemeyerek soğukdan muztariben hasta yatmakdadırlar. Bu gûnâ mu’âmelâta gûyâ Ankara Hükûmeti lehinde propaganda ve teşkîl[â]t-ı hafiyye tertîp etmekde oldukları ihbârı üzerine teşebbüs ve icrâ [e]tmişler. Ba’dehu inde’t-tahkîk aslı olmadığı tezâhür ederek tahliye olundular. Her ne kadar muhbiri meydân-ı zâhire ihrâc edecekleri söylenmiş ise de muhbirin mümessil ve askerî kumandanı tarafından bulunamadığını söylediler. Esasen bu beynlerinde ahâlîyi bütün bütün tedhîş edüp, tertîb etmiş oldukları hukûk-ı milliyyemizi ızrâr edecek bir takım evrâk-ı muzırrayı bilâ-i’tirâz ahâlîye mühürletmek için tasnî’ edilmişdi. Nitekim beş altı gün sonra hakîkât meydana çıkdı şöyle ki…

Asırlardan beri Türkiye Hükûmeti’nin idâresizlikler ve yolsuzlukları zulümleri yüzünden bu âna kadar çekilen meşakkate şimdi de Kuvâ-yı Milliye ve Mustafa Kemal Paşa’nın zâlimâne idâre ve işkencelerine tahammül edemeyeceklerini ve ancak Yunan Hükûmeti’nden memnûn olduklarını ve onu istediklerini me’âlinde bir çok ifâdât-ı gayr-ı muhıkkayı muhtevî evrâkı ileri gelen ahâlî ile müftî ve belediye re’îsleri mahalle ve kurâ muhtârânı tarafından temhîr için işbu geçen 6 Şubat [1]337 pazar günü kasaba askerî kumandanlığına jandarmalar delâletiyle celbedilerek mümessil vesâ’ir ümerâ ve zâbıtân hâzır bulunduğu hâlde temhîr ve imzâ edilmesi teklîf olunmuş, ahâlî-i belde ve ulemânın “Böyle bir evrak kendi aleyhimizde; mühürleyemeyiz.” demeleri üzerine “Bu evrâkı mühürlemezseniz yine sizi tevkîf eder ve size şedîden işkence icrâ ederiz. Ve bunu her hâlde mühürleteceğiz.” Ve bir çok tahkîr-âmiz sözlerle eşrâf-ı memleket tehdîd edildi. Ve bir gün kendilerine müsâ’ade edilmiş. Zâten bî-çâre ahâlî hayât-memâtından emîn olmadığı gibi İslâmlara revâ görülen fenâlıklar da göz önünde duruyorken bunlar az geliyormuş gibi hükûmetimizin aleyhinde Yunan lehinde mühürlemek ne kadar abes teklîf. Ma’a-mâ-fîh kurâdan muhtârân jandarmalar vâsıtasıyla getirtilmiş ve bir takımına zirâ’at hakkında verilecek tohum istid’â-yı umûmîsi nâmı verilerek ba’zılarını böyle iğfâl ederek mühürletdirmişler. Ve bir kısmını da jandarmaların tehdîdâtı üzerine temhîrde nâ-çâr bırakmışlar, bir kısmı da savuşup firâr sûretiyle imzâdan kurtulabilmişler. Bu tertîb edilen muhtıralar yalnız Kasaba’ya münhasır kalmayup Ahmedli, Salihli, Alaşehir hulâsa işgâl-i askerî altında bulunan yerlerde hep böyle ihâfe ederek mecbûren muhtıralar mühürletmek için uğraşılıyor. Bî-çâre ahâlî bu kadar felâket ve mezâhim altında inliyorken ve kendi aleyhinde ağıza alınmayacak söz söyleyüp i’dâmı içün imzâ eder mi? Ve böyle bir millet, bir kavim vatanına ihânet etsün tasavvur olunur mu? Hükûmet-i Yunâniyye’den görülen zulüm meydanda. Askerî işgâli altında bulunan yerlerde yapılan fenâlıklar inkâr edilemediği gibi dışarıda bî-çâre ahâlînin yedinde hiç bir hayvan kalmadı. Yüz binlerle büyük küçük hayvanları Yunanistan’a sevkedildi. İşte ahâlî-i İslâmiyye bu fenâlıkları görmüş olduğu hâlde mezâlime karşı kendi arzularıyla bir evrâk mühürlemeyeceklerini her akl-ı selîm tasdîk eder. Esâs maksad ahâlî-i İslâmiyyenin ellerinden böyle bir evrak alup 21 Şubat [1]337/21 târîhinde in’ikâdı mukarrer müttefikîn hükûmet murahhaslarına ibrâz etmek ve hiç olmazsa bu sûretle da’vâ-yı bâtılalarına yardım etmek istiyorlar. Bed-baht Asya-yı Suğra ahâlî-i İslâmiyyesi nâmına bu çirkin hâdiseyi zât-ı nezâret-penâhîlerine arzeder ve lâzım gelen makâmât-ı âliyeye mürâca’at edilmesini bi’l-cümle ahâlî-i Müslime nâmına göz yaşlarıyla ricâ ve istirhâm ederiz.

İzmir-Fransa ve İtalya Mümessilliği’ne birer nüshaları verilmişdir

Mehmed Hayri

BOA. HR. SYS. 2622/30

Yalova’da faaliyet gösteren Ermeni ve Rum çetelerinin Yunanlılarla birlikte Dereköyü’nü basarak silahsız masum ahaliyi kadın çocuk ayırmadan katlettikleri, bütün mal ve hayvanlarını yağmaladıkdan sonra köyü tamamen yaktıkları, şehit olanların cenazelerinin defnine izin verilmediği; mülteci durumunda bulunan köylülerin hukuklarının korunması gerektiği.

30 Aralık 1920
Bâb-ı Âlî
Dâhiliye Nezâreti
Emniyyet-i Umûmiyye Müdîriyeti
Şu’be: Âsâyiş
Husûsî: 935

Yalova’nın Dereköy karyesindeErmeni çeteleri ve Yunanîler tarafından îkâ’ edilen mezâlim ve ta’addiyât hakkında .Hâriciye Nezâret-i Celîlesine

Devletlü efendim hazretleri,

Kânûn-ı Evvelin yirmi üçüncü perşembe günü sırf Ermeni ile meskûn bulunan Çukurköy, Lâledere, Kılıçköy ve Şakşak(?) karyeleri ahâlîsinden mürekkeb çeteler ve civâr Rum köyleri ahâlîsinden bir takım eşirrâ Yunanîlerle müştereken karyelerine ta’arruz ederek ahâlî-i ma’sûmeyi ve muhadderât ve sıbyânı katl ve bi’l-cümle hayvanât ve eşyâlarını yağma ve otuz hâneden ibâret olan karyelerini top isti’mâliyle ihrâk eylediklerinden ve gâyet hûn-rîzâne icrâ edilen ta’arruz netîcesinde şehîd olanların cenâzelerini bile defne mümâna’at edilmekde olduğundan ve Yalova İşgâl Kumandanlığı’na bu bâbda vukû’bulan mürâca’atlarının netîcesiz kaldığından bahisle bakıyyetü’s-süyûf olarak öteye beriye dağılmış olan karye ahâlîsinin muhâfaza-i can ve hukûku ve te’mîn-i selâmetleri esbâbının istikmâli Yalova kazâsına tâbi’ Dereköy ahâlîsinden Mustafa oğlu Osman ve Hasan oğlu Süleyman ve Eyüb oğlu Abdullah imzâlarıyla verilen arzuhâlde istid’â edilmiş olmağla bu bâbda teşebbüsât icrâsıyla karye-i mezkûre ahâlîsinin muhâfaza-i hukûku esbâbının te’mîn ve istikmâli ve netîceden ma’lûmât i’tâ buyrulması bâbında emr ü fermân hazret-i men-lehü’l-emrindir.

Fî Rebî’ü’l-âhir sene [1]339 ve

Fî 30 Kânûn-ı Evvel sene [1]336 Dâhiliye Nâzırı Vekîli Nâmına

Müsteşar
Bende
İmza

BOA. HR. SYS. 2621/14

13 Aralık 1920
Erkân-ı Hârbiyye-i Umûmiyye Dâ’iresi
Şu’be: 2
Kısım: 3
Numara: 2918 Mahremdir
Ma’rûz-ı çâker-i kemîneleridir ki,

Son günlerde Yunanlıların müte’addid vapurlarla Tekfurdağı ve civârına bir çok Rum getirüp bunları Müslüman köylerinde iskân etmekde, şiddetli tazyîkât yüzünden Müslümanların varını yoğunu bırakarak İstanbul’a ihtiyâr-ı hicret etmekde bulundukları gazetelerde okunuyor. Bir kaç ay evvel Beykoz, Gekbuze [Gebze] civârında yapılan tedhîşât yüzünden oralardaki bir çok köylülerin öteye beriye dağıldıkları ve hattâ bir kısım kurânın hâk ile yeksân olduğu ve yine biraz evvel Karamürsel, Yalova’da bir çok Müslüman köylerin tahrîb edildiği ve Bandırma, Erdek’de de Müslümanlara karşı vakâyi’-i fecî’a îkâ’ edildiği Bayramiç, Ezine cihetlerinde silâh taharrîsi bahânesiyle İslâmlar’a pek ziyâde tazyîkât yapıldığı ma’lûm-ı devletleridir. Bütün bu ahvâl ve icrâ’âtın Boğazlar’da ve Marmara havzasında sâkin Müslümanları müretteb bir plan dâ’iresinde tedrîcen tehcîr etdirerek asırlardan beri cihân siyâsetinde pek mühim bir âmil olan Bahr-i Sefîd/Bahr-i Siyah tarîk-i bahrîsi tarafeyninde sâkin Müslüman anâsırın imhâsı ve yerlerine gayr-ı Müslim kitlenin ikâmesi maksadına mübtenî olduğunu gösteriyor. Binâ’en-aleyh bundan böyle de kasden bir takım ufak ve ehemmiyetsiz sebebler ihdâs edilerek bu imhâ ve tazyîk siyâsetinin ta’kîbine devâm edileceğine şübhe edilmemelidir.

Bu elîm hâlin Meclis-i Hâss-ı Vükelâ’da tezekkürüyle tedâbîr-i mâni’a ittihâzına teşebbüs buyurulması menût-ı irâde-i fahîmâneleridir. Ol bâbda emr ü fermân hazret-i velîyyü’l-emrindir.

Fî 2 Rebî’ül-âhir sene 1339

Fî 13 Kânûn-ı Evvel sene 1336

Harbiye Nâzırı
Bende
İmza

BOA. HR. SYS. 2620/58

2 Aralık 1920
Bâb-ı Âlî
Dâhiliye Nezâreti
Emniyet-i Umûmiyye Müdîriyeti
Şu’be: Âsâyiş
Husûsî: 860
Yalova kazâsına tâbi’ Çınarcık’da Yunan efrâdı tarafından îkâ’ olunan mezâlime dâ’ir.

Hâriciye Nezâret-i Celîlesine

Devletlü efendim hazretleri,

Bayramın birinci günü Yalova’ya tâbi’ Çınarcık civârındaki Teşvîkiye karyesine zâhiren silâh aramak vesîlesiyle ve hakîkatde İslâm ahâlîyi oralardan firâra mecbûr etmek maksadıyla gelen Yunan efrâdının ahâlîden sekiz dokuz kişiyi hemân katl ve bir kısmını da sopa ve dipçiklerle darb ve kollarıyla başlarından cerheyledikleri ve bayramdan on beş gün sonra tekrar Çınarcık’a avdet ederek ahâlîden dayakla silâh topladıkları gibi teşrîn-i sânî evâ’ilinde de köyü abluka edüp İslâmları döğerek câmi’e topladıkdan sonra birer birer çıkarup tekrar dayakdan geçirdikleri ve mağdûrînden pek çoklarının kolları kırıldığı ve başı gözü yarıldığı ve bir kişi dahi kurşunla öldürüldüğü gibi kesilmek üzre bulunan iki İslâmın yerli Hırıstiyanlar tarafından kurtarıldığı istihbâr kılınmış olmağla bu bâbda îcâb edenler nezdinde teşebbüsât-ı mukteziyye icrâsıyla ahâlî-i İslâmiyyenin işkenceden vikâyesi esbâbının istihsâli bâbında emr ü fermân hazret-i men-lehü’l-emrindir.

Fî Rebî’ü’l-evvel sene [1]339 ve

Fî 2 Kânûn-ı Evvel sene [1]336 Dâhiliye Nâzırı Nâmına

Müşteşar
Bende
İmza

BOA. HR. SYS. 2620/39

Yenişehir ve İnegöl’ün Yunan kuvvetlerince işgal edilmesinden cesaret alan Rum halkının Bursa’ya bağlı Pamucak, Derbend, Susurluk ve civar köyleri yağmalayıp bir milyona yakın hayvan ile pek çok eşyayı arabalarla naklettikleri ve Bursa ovasının bu tür çalıntı hayvanlarla dolu olduğu, bu yağmaya Ermenilerin ve İznik taraflarındaki gayr-ı Müslimlerin de katıldığı, Beypınar, Popazca [Papadya] ve Köprühisar köylerinin yakılıp Türklere ait herşeyin yağmalandığı bildirildiğinden gereğinin bir an önce yapılması.

28 Kasım 1920
Bâb-ı Âlî
Dâhiliye Nezâreti
Emniyyet-i Umûmiyye Müdîriyeti
Şu’be: Âsâyiş
Husûsî: 847
Yenişehir ve mülhakâtında Rum ve Ermeniler tarafından ahâlî-i İslâmiyye’nin hayvanât ve eşyâ-yı sâ’irelerinin yağma edildiğine dâ’ir

Hâriciye Nezâret-i Celîlesine

Devletlü efendim hazretleri,

13 Teşrîn-i Sânî sene [1]336 târîhli ve 818, 50476, 380, 112218 numaralu tezkireye zeyldir. Evvelce Yenişehir ve İnegöl kasabalarının Yunanîler tarafından işgâl edilmiş olmasından cesâret alan yerli Rum ahâlî tarafından Bursa’ya bir milyona karîb hayvanât ve pek çok arabalarla eşyâ-yı beytiyye nakledilmekde olduğu ve bunların lede’t-tahkîk Pamucak, Derbend, Susurluk ve mütecâvir köylerden yağma-gerlik sûretiyle elde edildiği anlaşıldığı ve Bursa ovasının bu misillü hayvanâtla dolu bulunduğu ve koyun sürülerinden bir kısmının Gölcük ya’ni dağ yolunu ta’kîben Timurtaş cihetlerine götürüldüğü ve kurâ-yı mezkûre Rum ve Ermeniler tarafından yağma edildiği ve gasb u gârete İznik cihetindeki gayr-ı Müslim ahâlînin de iştirâk etdikleri ve Beypınar Popazca[Papadya] ve Köprühisar köylerinin ihrâk olunduğu ve ahâlî-i İslâmiyyeye â’id nukûd ve her nev’ eşyânın gâretine devâm edilmekde olduğu jandarma alayı kumandanlığının iş’ârına atfen Hüdâvendigâr vilâyetinden bildirilmiş olmağla iş’âr-ı sâbık vechile îcâbının bir an evvel icrâsıyla ahâlî-i ma’sûmenin muhâfaza-i hukûku esbâbının istihsâli ve netîceden ma’lûmât i’tâsı bâbında emr ü fermân hazret-i men-lehü’l-emrindir.

Fî Rebî’ü’l-evvel sene [1]339 ve Dâhiliye Nâzırı Nâmına

Fî 28 Teşrîn-i Sânî sene [1]336 Müsteşâr

Bende
İmza

BOA. HR. SYS. 2620/30

Tırhala’da Hıristiyan Ahali Ve Askerler Tarafından Müslümanlara Baskı Yapıldığı Ve Yeni Tamir Edilen Caminin Tahrip Edildiği
Yunanistan’da Bulunan Müslümanların Can Ve Mallarının Tehlikede Olduğu
Yenişehir Ve Girit’te Müslümanların Can Ve Mallarının Tehlikede Olduğu
Girit’te Müslümanların Can Ve Mallarının Tehlikede Olduğu Ve Binden Fazla Müslümanın Katledildiği
Yenişehir’de Müslümanların Çeşitli Bahanelerle Tutuklandıkları Ve Göçe Zorlandıkları
Yenişehir Ve Kardice’de Müslümanların Baskı Altında Tutularak Göç Ettirilmeye Çalışıldığı
Girit’te Hıristiyanlar Tarafından Müslümanlara Mezâlim Yapıldığı Ve Girit’in İşgalinden Önce Müslümanlara Güvence Veren Devletlerin Buna Seyirci Kaldıkları
Kandiye’de Hünkâr Camisi’nin Bahçesine Merkezî Hükûmet Tarafından Kanun Ve Hukuka Aykırı Olarak Müze İnşaatı Yapılmakta Olduğu
Hasat Mevsiminde Yunanistan’a Giden Amelelerin Dönüşte Yunan Askerleri Tarafından Tahkir Edildiği Ve Bir Kısmının Yaralandığı
Parga’ya Gitmekte Olan Kaptan Şaban’a Ait Kayığın Yunan Askerlerince Çevrildiği Ve Yolcuların Eşyalarının Gaspedildiği
Kıbrıs’ta Rumların Komiteler Kurarak Müslümanlara Karşı Saldırılarda Bulundukları Ve Yunan Emellerini Gerçekleştirmek İstedikleri
Yunanlılar’ın Müslümanları Göç Ettirmeye Yönelik Zulüm Ve Yıldırma Hareketleri
Selanik İle Civar Kazalarda Rum Muhacirlerin Müslümanların Mal Ve Emlaklarına El Koydukları Ve Yunan Askerlerinin Kadınlara Tecâvüz Ettikleri
Drama’nın Karagöz Köyünde Müslüman Halkın Yunan Askerlerince Dövüldüğü
Yunan Askerlerinin Drama’da Bazı Köylere Girerek Halka Zulüm Ve Kadınlara Tecâvüz Ettikleri
Yunanistan’ın Türk Yerleşim Birimlerine Rumları İskân Ettirdikleri Ve Camileri Tahrip Ederek Türkleri Hıristiyanlığı Kabule Zorladıkları
Yunanlıların Makedonya Ve Batı Trakya’da Müslüman Halka Zulmettikleri
Drama Ve Havalisindeki Müslüman Ahaliye Zulmedilip Kadınlara Tecâvüz Edildiği
Sisam’da Yunan Askerleriyle Komitecilerin Osmanlı Sahillerine Saldırma Hazırlıkları Yaptığı
Selanik Civarındaki Müslüman Köylerde Halkın Göçe Zorlandığı Ve Müslümanların Evlerine Zorla, Kafkasya’dan Gelen Rum Göçmenlerin Yerleştirildiği
Kavala Civarında Önce Bulgarlar, Daha Sonra Da Rumlar Tarafından Bazı Cami, Mescid Ve Mezarlıkların Tahrib Edildiği
Yunan Hükûmeti’nin Hıristiyan Halkı Silahlandırıp Müslüman Halkın İdaresinde Olması Gereken Mektep, Medrese Ve Vakıfhaneleri Zorla İşgal Ettiği
Vodine’de Müslümanların Mukaddes Yerleriyle Can, Mal Ve Irzlarına Taarruz Edilmesine Yunan Hükûmeti’nin Kayıtsız Kaldığı
Vodine Ve Selanik’te Bazı Camilerin Rumlar Tarafından İşgal Ve Tahrip Edildiği
Hanya’da Yunanlılar Tarafından Cami Ve Mekteplere Saldırılar Yapıldığı
Hanya’daki Sultan İbrahim Camisi’nin Kiliseye Çevrildiği
Zihne’deki Müslümanların Drama’ya Nakl Ve Tehcir Edilerek Mal Ve Eşyalarının Yağmalandığı
Batı Trakya’daki Müslümanlara Yunanlılar Tarafından Yapılan Zulüm Ve Baskının Gün Geçtikçe Artmakta Olduğu
Yunanlılar’ın Trakya’yı İşgal İçin Yaptıkları Mezâlim Ve Propaganda Faaliyetleri
Yunanlıların Gümülcine Civarında Yaptıkları Askerî Faaliyetler Ve Baskılar
Yunanlıların Ermenileri Zorla Askere Aldıkları, Doğu Ve Batı Trakya’yı İşgale Hazırlandıkları Ve Çorlu’da Katliâm Yaptıkları
Yunanlıların Trakya’daki Müslümanlara Göç Etmeleri İçin Baskı Ve Zulüm Yaptıkları
Yunanlılar’ın Trakya’daki Halka Zorla Miting Yaptırdıkları Ve Hazırladıkları Belgeleri İmzalattıkları
Yunanlıların Trakya’da Camileri Basarak Tahrip Ettikleri, Halka İşkence Yaptıkları Ve Sebepsiz Yere Müslümanları Tutukladıkları
Batı Trakya’da Müslümanların Çeşitli Suçlar İsnadıyla Cezalandırıldıkları
Yunan Hükûmeti Tarafından Yunanistan’daki Türklere Karşı Rum Çetelerinin Silahlandırıldığı
Batı Trakya’daki Rum Ve Ermeni Çetelerin Müslüman Halkı Göçe Zorladıkları

28 şubat 1924
Türkiye Cumhûriyeti
Mübâdele, İ’mâr ve İskân Vekâleti
Mübâdele ve İskân Müdîriyyet-i Umûmiyyesi
Sevkiyât Şu’besi
Umûmî: 9950
Husûsî: 542

Başvekâlet-i Celîleye

20/2/[13]40′da Drama’nın Şibce karyeli İsmail oğlu Mustafa Kahya Dedeağaç’dan yarım sa’at mesâfede Yunanlıların vâki’ ta’arruzunu müteyakkı­zâne hareketi ile def’ ederek derhâl Dedeağaç Hükûmeti’ne ihbâr eylediği hâlde ertesi gece Rahovine karyesinde Mü’min Kahya’nın sürüsüne aynı sûretle ta’arruz edilerek Mü’min Kahya’nın şehîd ve mahdûmu ile çobanlardan Mustafa’nın ağır sûretde cerhedildiği ve muta’arrızların Yunan Hükûmeti tara­fından teslîh edilen çetelerden olup yetmiş kadar koyun gasbeyledikleri İnöz Kaymakamlığı’nın iş’ârına atfen Trakya Mıntıka Müdîriyet’inden bildirilmek­dedir.

Hayvânât sâhiblerinin kuvve-i mâneviyyeleri üzerine te’sîr icrâ ederek mâ­lik bulundukları hayvânları mahallinde bırakdırmak emeliyle Yunan Hükûmeti tarafından yapdırıldığı muhtemel olan işbu mü’essif vekâyi’in adem-i tekerrürü esbâbının istikmâliyle Kavala’dan i’zâm olunan me’mûrumuzun teşebbüsü üze­rine mağsûb koyunlar istirdâd edilmiş ise de der-dest edilmeyen fâ’illerinin zâ­hire ihrâc ve tecziyesi husûsunda teşebbüsât-ı siyâsiyyede bulunularak netîcenin iş’ârı lüzûmunun Hâriciye Vekâlet-i Celîlesi’ne arzolunduğu ma’rûzdur. Efendim.

27-28/2/[13]40 Mübâdele, İ’mâr ve İskân

Vekâleti Vekili nâmına

İmzâ

BCA. 030. 10. 253. 706. 23

10 Eylül 1923

Türkiye Büyük Millet Meclisi Riyâseti
Baş Kitâbeti Ankara
Kavânîn Müdîriyeti 10/9/[1]339

Riyâset-i Celîleye

Garbî Trakya’dan alınan haberler pek fecî’ ve elîmdir. Yunanın devâm etmekde olan Mezâlimi dolayısıyla Garbî Trakya’daki kardaşlarımızın âkıbetleri pek vâhimdir. İskeçe’de Yunan Fevka’l-âde Dîvân-ı Harbince 29/Ağustos/[1]923 Çehârşenbe günü Trakya ihtilâlini tesrî’ töhmetiyle:

İskeçeli Bekir Sıdkı, Abdî efendiler, Menlikli Raif Bey, Doktor Nazif, Âsım, Reşid beyler, eşrâfdan Hilmi Hoca, Pomak Şükrü Efendi, Pomak Reşid, Basmacı Habil, Mu’allim İbrahim, eşrâfdan Hacı Eşref, Keresteci Hacı Osman, Müftî-zâde Şemsüddîn, Abdurrahim Osman efendilerden mürekkeb on beş zât i’dam.

Şerif Emin Ağa, Elbiseci Hüseyin Hüsnü, Âgâh Bey, Tahir Efendi, Dramalı Mehmed Bey, Ayaz-zâdelerden Rahim Ziya Bey, Abdurrahim-zâde Rıza, Hâfız Ali Galib efendiler, Tayyar Bey, Hacı Yusuf-zâde Abdulhalim Efendi, Kartal-zâde Hüseyin Hüsnü, Hâfız Mehmed, Ali, Tesbîhî-zâde Mehmed efendiler, Arif Efendi-zâde Raif Efendi, Hacı İbrahim Efendi, Arab Hüseyin Efendi, İmâm Hüseyin Efendi, Mehmed Fehmi Bey, Ferhad Erdiris Efendi, Sirozlu Hacı Mehmed Efendi, İbrahim Efendi, Servili Hilmi Efendi, Mehmed, İsmail efendiler, Hasan Bey, Ferruh Efendi, Receb efendilerden mürekkeb yirmi sekiz zât da on bir sene kürek cezâsına mahkûm oluyor. Bu zevât şehirlerden götürülen, mahkemeden geçmek sûretiyle gûyâ cezâ-dîde olanlardır. Köylerde yağma ve imhâ son derecede hüküm-fermâ oluyor. Hıdemât-ı vataniyyesine medyûn-ı şükrân olduğumuz Hâriciye Vekâlet-i Celîlesi’nin Garbî Trakya hakkında halâskâr vaz’iyet ve hareketde bulunmasını göz yaşlarımla istirhâm eylerim. Efendim.

Menteşe Meb’ûsu

Esad

BCA. 030. 10. 6. 31. 28

[Yunan askerlerinin Edirne'deki Katırcılar Camisi ile Malkara'nın Araplar köyü camisini basarak cemaate işkence yapıp camileri tahrip ettikleri; yakaladıkları kişilerden fidye istedikleri, Lalapaşa'da işkence yaptıkları on iki kişiden üçünün öldüğü; Göğüler köyünden Hüseyin'in ise cinnet getirdiği; Havsa'nın Burunsuz köyünün Yunan eşkıyâsı tarafından basıldığı; Müslümanların Yunan askerleri tarafından tutuklandığı, tutuklulardan bir kısmının açlıkdan öldüğü, kalanların ise Epir Adası'na sevkedildikleri ve on sekiz yaşından elli beş yaşına kadar herkesin yol yapımında çalışmaya mecbur edildiği hakkında Dahiliye Nezareti Emniyet-i Umumiye Müdüriyeti'nin tahriratı.]

14 Haziran 1922
Bâb-ı Âlî
Dâhiliye Nezâreti
Emniyyet-i Umûmiyye Müdîriyeti

Sinekli Hudûd Emniyet Müfettişliği’nden mevrûd 14 Haziran [1]338
târihli ve 107 numaralı tahrîrâtın sûretidir.

1- Ramazân-ı Şerîf’in yirmi sekizinci gecesi Edirne’de Yediyolağzı’nda vâki’ Katırcılar Câmi’-i Şerifi’ne bir Yunan zâbiti ma’iyeti sekiz neferle girerek kasaturalarıyla kandilleri kırdıkdan sonra namâz kılmakda olan cemâ’ati dışarı çıkararak işkence yapdıkları bi’l-âhire mezkûr cemâ’ât-i İslâmiyye re’îsi bulunan Ahmed Bey ile ilmiyeden müftî efendiyi hükûmete göndererek şikâyetde bulunmuşlar ise de hiç bir semere hâsıl olmadığı.

2- Ma’lkara kazâsına tâbi’ Arablar karyesi câmi’-i şerîfi Ramazân’ın yedinci gecesi Yunan eşkıyâları tarafından basılarak cemâ’atden iki kişinin kulağı kat’ edildikden sonra fidye-i necât olarak beş bin drahmi ve iki yüz elli lira-yı Osmânî almakla berâber cemâ’ati döğerek savuşup gitdikleri.

3- Lalapaşa kazâsına tâbi’ Savafeci karyesinden on iki kişiyi alarak köyün hâricinde bir mahalle kadar getirdikden sonra tel örgüsüne mahsûs dikenli tel ile çıplak oldukları hâlde Yunan jandarmaları tarafından darbedildikleri ve şiddet-i darbdan üç kişinin vefât etdiği.

4- Göğüler karyesinden Ahmed oğlu Hüseyin’in hiç bir esbâba müstenid olmadığı hâlde Yunan jandarmaları tarafından darbedilmekde iken tecennün eylediği Fransız konsolatosuna vukû’ bulan mürâca’at üzerine Hüseyin’in bîmârhâneye sevk ve etibbâ tarafından konsolosa şiddet-i darbdan müte’essiren cinnet getirdiğine dâ’ir rapor verildiği.

5- 7 Haziran [13]38 târihinde Havsa kazâsına tâbi’ Burunsuz karyesi, eşkıyâ tarafından basılarak birkaç sa’at süren bir müsâdemeyi müte’âkib Yunan müfrezelerinin yetişmesi üzerine şakîlerin firâra muvaffak oldukları ve bu esnâda halkdan birkaç kişinin vefât etdiği Burunsuz hâdisesinde alâkası olduğu bahâne edilen Edirne eşrâfından Kasım Efendi’nin mahdûmu Cevad Bey’in hükûmetce bir semt-i mechûle sevkedildiği, hayât ve memâtından henüz â’ilesinin ma’lûmâtdâr olamadığı, bu vak’ayı müte’âkib Yunan asker ve jandarmalarından mürekkeb bir kâfilenin lâ-ale’t-ta’yîn günlerde karye-i mezkûreyi basmakda bulundukları hiç bir delâ’il ve emâreye dest-res olunmadan der-dest etdikleri Müslimânların habshânelere sevkedilerek her dürlü ihtiyâcât-ı hayâtiyyeden mahrûm bırakıldıkları, bunlardan bir kısmının açlıkdan vefât, kısm-ı diğerinin Epir Adası’na sevkedilerek muhtelif cezâlarla tecziye edildikleri, şimdiye kadar bu vechile isnâdâtla mahkûm ve Epir Adası’na sevketdikleri Müslimânın 470 kişiye bâliğ olduğu.

6- On sekiz yaşından elli beş yaşına kadar olan her ferdin yollar inşâsına mecbûr tutulduğu, yapmayanların on beş drahmi vereceğinin beyânnâme sûretiyle i’lân edildiği ma’rûzdur. Ol bâbda.

Aslına mutâbıkdır.

Mühür

BOA. DH. KMS. 62/27

15 Kasım 1921
Bâb-ı Âlî
Dâhiliye Nezâreti
Emniyyet-i Umûmiyye Müdîriyeti
Umûmî: 598
Emniyyet-i Umûmiyye Müdîriyeti Cânib-i Âlîsine

Atûfetlü efendim hazretleri,

İ’tilâf hükûmâtının Trakya’yı Türklere terkeylediklerine dâ’ir Avrupa’dan Atina’ya vürûd eyleyen bir haber üzerine evvelki gün Tekfûrdağı’nda bütün ahâlinin cebren iştirâkiyle bir miting akdedilmiş ve Yunan Hükûmeti’nin gâyet âdilâne icrâ-yı hükûmet eylediğine ve bu idâreden memnûn olduklarına dâ’ir Müslimânlardan resmen vesîka taleb ve ahzedilen vesîkalar i’tilâf hükûmâtı mümessillerine arzedilmiş, pasaport almak üzere mürâca’atda bulunanlardan da bu me’âlde ilm ü haberler alındığı ve ba’demâ Müslimânlara pasaport verilmeyeceği haber alınmağla ma’rûzdur. Ol bâbda emr ü fermân hazret-i men-lehü’l-emrindir.

Fî 15 Teşrîn-i Sânî sene [1]337 Sinekli’de Hudûd Emniyet Müfettişi

nâmına

Abdülhamid

BOA. DH. KMS. 60-3/22